Sả

Nhắc tới sả, người ta nghĩ ngay tới một loại gia vị không thể thiếu trong các món ăn. Thế nhưng, sả không chỉ là gia vị, đây còn là một loại dược liệu tốt đối với sức khỏe con người. Sả ứng dụng nhiều trong các bài thuốc chữa đau nhức, tiêu chảy, cảm lạnh, chống ung thư, làm đẹp da… Hãy cùng Vườn Dược liệu tìm hiểu về đặc điểm, công dụng của sả qua bài viết dưới đây.

Đặc điểm dược liệu

Đặc điểm của cây sả

Đôi nét về dược liệu

Tên gọi: Cây sả

Tên gọi khác: Sả chanh

Tên khoa học: Cymbopogon citratus

Họ: Thuộc họ Hòa thảo (Poaceae).

Mô tả thực vật

Sả là cây thân thảo, hình dáng  như cây cỏ. Sả mọc thành bụi, cao từ 0.8 – 1m. Lá cây có màu xanh lục, hẹp và dài giống lá lúa, lá cỏ tranh. Hai mặt lá sả giáp nhám. Cây có mùi hương đặc trưng tựa như mùi chanh. Phần thân rễ có màu trắng hoặc tím nhạt. Cây sống lâu năm, rễ chùm.

Phân bố

Sả là thực vật sinh sôi ở vùng nhiệt đới, có nguồn gốc ở khu vực Đông Nam Á. Tại Việt Nam, cây được tìm thấy ở những bãi đất hoang, ẩm ướt.

Thu hái, chế biến và bảo quản

Cách chế biến sả

Thân lá của sả được dùng làm dược liệu. Người ta thu hái quanh năm. Có thể dùng làm gia vị món ăn hoặc chế biến thành các bài thuốc chữa bệnh. Sau khi thu hoạch, sả được bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát.

Vị thuốc cây sả

Tính vị

Vị the, hơi cay, tính ấm.

Tác dụng dược lý theo y học hiện đại

Tác dụng dược lý theo y học hiện đại
  • Ngăn ngừa ung thư
  • Giải độc cơ thể
  • Kiểm soát Cholesterol
  • Chống trầm cảm
  • Chống oxy hóa
  • Giảm căng thẳng
  • Giúp ích cho tiêu hóa
  • Điều hòa kinh nguyệt
  • Tốt cho da
  • Tốt cho tóc
  • Hạ huyết áp
  • Chống lại các bệnh thần kinh như: co giật, Parkinson, Alzheimer,…

Tác dụng dược lý theo y học cổ truyền

Tác dụng dược lý theo y học cổ truyền
  • Lợi tiểu
  • Tiêu đờm
  • An thần
  • Giảm đau
  • Kháng khuẩn
  • Chống nhiễm trùng
  • Thanh lọc cơ thể
  • Giảm mệt mỏi
  • Chữa mất ngủ
  • Giảm viêm đau khớp
  • Giảm đau bụng kinh.

Liều dùng, cách dùng

Sả là gia vị, cũng là vị thuốc mang nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên không nên lạm dụng sản với liều lượng lớn và trong thời gian dài. Liều lượng của sả tùy thuộc vào bài thuốc và đối tượng sử dụng.

Một số bài thuốc từ sả

Chữa đau bụng, rối loạn tiêu hóa

Đun sôi 30 – 50g sả tươi với nước. Hòa thêm một ít đường vừa đủ ngọt. Uống thuốc khi còn ấm nóng. Uống từ 2 – 3 lần/ngày. Bài thuốc này giúp ấm bụng trị được các chứng nôn ọe, ngộ độc rượu, đau bụng đi tả, bội thực.

Chữa đau bụng tiêu chảy

Sắc thang thuốc với các nguyên liệu sau: 12g củ sả, 12g vỏ quýt phơi khô, 20g củ gấu, 12g búp ổi, 3 lát gừng. Sắc thuốc với 2 bát nước, đun còn 1 bát. Uống thuốc khi còn nóng. Trẻ nhỏ nên chia thang thuốc uống từ 2 – 3 lần trong ngày. 

Giải cảm

Đun sôi lá sả với kinh giới, lá ổi, lá tre, ngải cứu, chanh, bạc hà, tía tô. Dùng nồi nước sôi để xông hơi, giải cảm. Bài thuốc trị mụn nhọt: Nấu nước sả để tắm hàng ngày. 

Chữa cảm cúm trúng hàn

Lấy 15 – 30g củ sả hoặc lá sả tươi. Nấu nước củ sả hoặc lá sả, xông hơi để chữa cảm cúm. 

Trà chanh sả giải khát, giải nhiệt

Giã nát củ sả tươi, nửa củ gừng, sau đó cho vào nồi nước sôi. Cho thêm vào nước sôi những nguyên liệu như đinh hương, 2 hạt bạch đậu khấu, miếng quế nhỏ. Nấu các nguyên liệu với lửa nhỏ. Sau khi đã sôi, người dùng lọc lấy nước, bỏ cái. Cho vào nước nóng một ít nước cốt chanh, một thìa mật ong. 

Trà chanh sả không chỉ giải nhiệt mà còn giúp lọc gan thận, phòng chống ung thư, đẹp da, kiểm soát cholesterol, giảm đau đầu, giảm đau khớp, giúp hệ tiêu hóa làm việc tốt hơn, ngủ ngon, an thần,…

Một số lưu ý khi sử dụng sả

  • Sả cần được rửa sạch trước khi dùng. Có thể dùng thuốc tím loại bỏ mầm mống sâu bệnh, vi trùng, thuốc trừ sâu.
  • Cần tham khảo ý kiến bác sĩ, thầy thuốc trước khi sử dụng.
  • Nếu cơ địa người bệnh không hợp bài thuốc có thể gây nhiều tác dụng phụ, tác dụng không mong muốn..
  • Sả có tính ẩm, giúp người bệnh tiết mồ hôi nên phù hợp cho các bệnh hàn gây ra. Không dùng cho các trường hợp cảm lạnh, rét run, không ra mồ hôi, ho, hắt hơi…
  • Người cảm nhiệt, cảm nắng không nên dùng sả để xông, uống có thể gây hao khí và tân dịch.

Trên đây là những thông tin đặc điểm, công dụng và một số bài thuốc từ sả. Sả là dược liệu quý trong đông y, có nhiều tác dụng tốt đối với sức khỏe. Khi có nhu cầu dùng các bài thuốc từ sả, người bệnh nên trao đổi và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Xem thêm:

Atiso

This entry was posted in . Bookmark the permalink.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *