Chuối hột

Chuối hột còn có tên gọi khác là chuối chát. Nhờ vị ngọt, chát, tính bình, chuối hột được biết đến là dược liệu có tác dụng giải độc, thoát nhiệt, lương huyết. Ngoài ra, chuối hột còn là thành phần quan trọng trong các bài thuốc lợi tiểu, tiêu cơm, giải nghiền khát, sát trùng và làm hết đau bụng.

Đặc điểm thực vật

Hình ảnh cây chuối hột

Đôi nét về chuối hột

Tên gọi: Chuối hột

Tên gọi khác: Chuối chát

Tên khoa học: Musa balbisiana Colla (M. brachycarpa Back)

Họ khoa học: Chuối (danh pháp khoa học: Musaceae).

Chuối hột là cây thuốc quý. Cây chuối có thân giả, chiều cao khoảng từ 2-4m. Thân cây to, màu xanh. Cây có lá màu xanh hơi mốc mốc, lá cây to có phiến dài. Buồng hoa nằm ngang. Cây có màu đỏ sẫm, không quấn lên. Quả của cây chuối hột có cạnh. Phần thịt nạc của quả có chứa nhiều hạt, kích thước hạt từ 4-5mm.

Khu vực phân bố

Chuối hột phân bố nhiều ở vùng cao, các tỉnh miền núi. Ở nước ta, chuối hột có nhiều ở một số tỉnh thành như Vùng núi Trường Sơn, Tây Bắc, vùng núi miền Trung và Bắc Trung Bộ. Chuối hột sinh trưởng tốt ở những địa hình núi cao, sỏi đá, hấp thụ nhiều dưỡng chất thiên nhiên. So với các loại chuối nhà, quả chuối hột được ưa chuộng nhất khi còn kích thước nhỏ. Bởi quả càng nhỏ thì nhựa quả càng chất lượng. Đồng thời chứa nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe.

Phân loại chuối hột

Chuối hột được chế biến dưới dạng khô

Chuối hột thường được phân thành 2 loại chính là loại cho trái to và loại cho trái nhỏ. Loại trái nhỏ được dùng nhiều để ngâm rượu. Ngoài ra, dựa vào các sơ chế, có thể phân thành 2 loại là chuối hột rừng tươi và chuối phơi khô.

Hay dựa theo nguồn gốc, chuối hột gồm 2 loại:

Chuối hột Tây Bắc: Thường được dùng với dạng khô, thái lát độ dày 1cm. Đường kính quả thường lớn và ít hột hơn chuối Tây Nguyên. Sau khi phơi khô, chuối có màu đỏ.

Chuối hột Tây Nguyên: Chuối được phơi dạng nguyên củ, kích thước chỉ bằng ngón tay. Màu sắc hơi đen, mùi chuối thơm, ít thịt, nhiều hạt.

Thành phần hóa học

Cây chuối hột chứa thành phần hóa học khá đa dạng, bao gồm cyanidin, delphinidin, anthocyanin, enzyme polyphenol oxidase, saponin, tannin, tinh dầu, phytosterol,…

Vị thuốc chuối hột

Tính vị: Ngọt, chát, bình

Quy kinh: Tỳ, Phế, Can.

Tác dụng của chuối hột 

Chuối hột có nhiều tác dụng với sức khỏe

Tác dụng của chuối hột theo Đông y: Lương huyết, thoái nhiệt, giải độc, lợi tiểu, sát trùng, tiêu cơm và giải phiền khát. Chủ trị: Sỏi đường tiết niệu, bỏng da, bệnh đường ruột, đái tháo đường, tâm nhiệt, cảm nắng, sốt cao, hắc lào,… 

Tác dụng của chuối hột theo y học hiện đại: Nore-pinephrin, dopamine, catecholamine và serotonin trong chuối có tác dụng trị loét đường tiết hóa, đau tạng phủ và táo bón.

Một số bài thuốc từ chuối hột

1. Bài thuốc trị chứng táo bón ở trẻ nhỏ 

Chuẩn bị 1 – 2 trái chuối chín. Đem vùi trong bếp lửa đến khi vỏ chuyển sang màu đen là được. Để nguội, bóc vỏ cho trẻ ăn, đợi khoảng 10 – 20 phút là đi đại tiện được. 

2. Bài thuốc trị sỏi bàng quang 

Chuẩn bị một lượng chuối hột xanh vừa đủ. Đem thái mỏng, sấy cho khô, sau đó sao vàng, hạ thổ trong vài ngày. Mỗi lần dùng 50 – 100g sắc với 400ml nước, chia nước sắc thành 2 lần uống sau khi ăn. 

3. Bài thuốc trị hắc lào 

Cắt quả chuối còn ở trên cây. Đem cắt đôi quả, sau đó lấy nhựa bôi lên vùng da cần điều trị. 

4. Bài thuốc trị bệnh viêm loét dạ dày

Vài quả chuối hột xanh đem quả sấy khô, tán thành bột mịn và dùng uống hằng ngày. Khi dùng bài thuốc này, nên hạn chế thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ và gia vị.

5. Bài thuốc trị bệnh thống phong 

Chuẩn bị củ ráy rừng 4g, chuối hột rừng 3g, tỳ giải 2g và khổ qua 1g. Đem các nguyên liệu đi sao vàng hạ thổ, cứ 10g làm thành 1 gói. Mỗi ngày dùng 2 – 3 gói pha nước uống. 

6. Cách xổ giun bằng chuối hột 

Chuẩn bị một vài quả chuối hột chín. Dùng ăn khi đói sẽ thấy giun chui ra ngoài. 

7. Rượu chuối hột trị thấp khớp, chân tay nhức mỏi, đau nhức lưng 

Chuẩn bị: Rượu 40 độ 1 lít và chuối hột 200g. Đem chuối hột giã nát và ngâm với rượu từ 10 ngày trở lên. Thỉnh thoảng lắc đều để tinh chất từ chuối hột ra hết. Dùng 15ml trước khi ăn hoặc trước khi đi ngủ, mỗi ngày dùng 2 lần. 

Hình ảnh chuối hột ngâm rượu

8. Bài thuốc trị chứng sỏi bàng quang và sỏi thận 

Chuẩn bị hạt chuối hột rang giòn. Sau đó đem giã thành bột mịn, mỗi lần dùng 2 thìa bột hòa với nước ấm uống. Dùng liên tục trong vòng 30 ngày sẽ thấy kích thước sỏi thuyên giảm đáng kể. 

9. Bài thuốc trị chứng đau bụng kinh niên 

Chuẩn bị: Cam thảo 2g, quế chi 4g, vỏ quả chuối hột 40g. Đem vỏ chuối phơi khô, sao vàng, sau đó dùng tán bột với các vị thuốc còn lại. Chế mật ong vào làm thành viên. Mỗi ngày dùng 2 – 3 lần uống với nước ấm. 

10. Bài thuốc trị tiêu chảy và đau bụng 

Vỏ chuối hột rừng chín vàng đem thái nhỏ, phơi khô, mỗi lần dùng 4 – 8g hãm với nước sôi uống. Ngày dùng 2 lần cho đến khi khỏi bệnh. 

11. Bài thuốc trị chứng kiết lỵ 

Chuẩn bị vỏ quả lựu, vỏ quả chuối hột, rễ tầm xuân, rễ gai tầm xoọng mỗi vị 20g, búp ổi 10g. Đem các vị phơi khô và sắc uống. 

12. Bài thuốc trị chứng nôn ra máu và băng huyết 

Chuẩn bị: Mốc cây cau 20g, lá chuối hột phơi khô 10g, tinh tre 20g. Đem các vị đốt tồn tính, tán thành bột mịn và hòa uống với nước. 

13. Bài thuốc làm mát phổi, tiêu độc 

Hoa và lá bắc (lá màu đỏ bao quanh buồng chuối), đem rửa sạch và sắc uống. 

14. Bài thuốc giúp cầm máu vết thương 

Lấy lõi thân cây chuối rừng đập dập và đắp vào vết thương. 

15. Bài thuốc giúp ổn định đường huyết 

Chọn cây chuối có bắp đang nhú, cắt lấy cây chừa khoảng 20 – 25cm. Sau khi đem về, khoét một lỗ to ở thân cây chuối để trong vòng 1 đêm. Vào sáng hôm sau, dùng thìa múc nước từ lỗ rỗng ở giữa do thân cây tiết ra. Dùng nước này uống có thể ổn định được lượng đường huyết. 

16. Bài thuốc trị chứng mê sảng, háo khát, sốt cao và cảm nóng 

Chuẩn bị: Củ chuối hột. Đem cạo bỏ vỏ ngoài, sau đó rửa sạch, cắt thành miếng mỏng và vắt lấy nước uống. 

17. Bài thuốc trị chứng ho ra máu

Chuẩn bị: Thài lài tía, tang ký sinh, chuối hột và rễ cỏ tranh mỗi vị 12g. Đem thái nhỏ và sắc với 400ml nước còn 100ml, chia thành 2 lần uống. 

18. Bài thuốc trị chứng kiết lỵ ra máu 

Chuẩn bị các nguyên liệu như Tầm gửi cây táo, củ sả và củ chuối hột mỗi vị 4g. Đem các vị sao vàng và sắc lấy nước uống. 

19. Bài thuốc trị chứng trằn trọc khó ngủ, hay mơ, tim hồi hộp 

Chọn Tim heo 1 quả (200 – 300g) và củ chuối hột 20g. Nấu nhừ, ăn tim và uống hết nước. 

20. Bài thuốc kích thích tiêu hóa, tiêu khát và giải độc 

Củ chuối hột đem hãm với nước sôi và dùng uống hằng ngày. 

Một số lưu ý khi dùng chuối hột rừng 

Cần chú ý sử dụng chuối hột một cách phù hợp

Chuối hột rừng là vị thuốc nam được sử dụng phổ biến. Tuy nhiên trước khi dùng các bài thuốc từ dược liệu này, bạn nên lưu ý một số vấn đề sau: 

  • Cần chọn mua chuối hột rừng có chất lượng, nguồn gốc – xuất xứ rõ ràng.
  • Tránh dùng quả chuối hột còn xanh vì có thể gây ngộ độc và táo bón. 
  • Nếu không tìm mua được chuối hột rừng, có thể dùng chuối hột thông thường để thay thế. 
  • Không sử dụng rượu chuối hột cho người có vấn đề về gan, huyết áp không ổn định,… 

Chuối hột rừng có nhiều công dụng đối với sức khỏe. Tuy nhiên trước khi sử dụng bài thuốc từ dược liệu này, bạn đọc nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn cụ thể về liều lượng và một số vấn đề cần lưu ý khi sử dụng. Hy vọng bài viết cung cấp cho bạn đọc những kiến thức bổ ích. Mọi thông tin cần tư vấn, vui lòng liên hệ Vườn Dược Liệu để được hỗ trợ tốt nhất. 

Xem thêm:

CÀ GAI LEO

This entry was posted in . Bookmark the permalink.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *