Cam thảo

Cam thảo được biết đến là loại thuốc cổ xưa có nhiều lợi ích đối với sức khỏe. Những công dụng của cam thảo như giải độc, trị ho, thanh lọc cơ thể…. Những thông tin của bài viết sẽ giúp quý bạn đọc hiểu thêm về đặc điểm, công dụng và những lưu ý khi sử dụng loại dược liệu này.

Đặc điểm thực vật của cam thảo

Đặc điểm của cam thảo

Đôi nét về cam thảo

Tên gọi: Cam thảo

Tên khác: Quốc lão, bắc cam thảo, sinh cam thảo…

Tên khoa học: Glycyrrhiza uralensis Fisch

Họ: Đậu (Fabaceae) hoặc Cánh bướm

Phân loại các loại cam thảo

Ngày nay, người ta phát hiện ra ba loại cam thảo với những đặc điểm khác nhau. Mỗi loài sinh sống ở những vùng địa lý khác với những điểm nổi bật như:

– Cam thảo Bắc: Cam thảo bắc thuộc giống thân thảo, kích thước 1-1.5m. Cây phân nhánh, sống lâu năm. Lá cam thảo bắc là lá kép, dài khoảng 2 – 2.5cm, mặt lá nhẵn. Cây cam thảo Bắc thường ra hoa vào mùa hè hoặc đầu thu. Hoa cam thảo bắc khá bắt mắt, hình cánh bướm, phớt tím ở đuôi cánh hoa. Quả cam thảo bắc hình cong lưỡi liềm, có nhiều lông và màu nâu.

– Cam thảo Nam: Cam thảo nam hay còn gọi là cam thảo đất. Đây là loại cam thảo có chiều cao khoảng 40-80cm. Lá cây mọc đơn lẻ, đối xứng hoặc mọc thành vòng 3 lá. Phiến lá hình lưỡi mác, dài khoảng 1,5-3cm. Cuống lá ngắn và mép lá có răng cưa. Hoa dược liệu nở vào mùa hạ, có màu trắng, thường mọc đôi hoặc đơn lẻ. quả cam thảo nam có hình cầu, nhỏ, bên trong có nhiều hạt nhỏ. Rễ cam thảo nam kích thước lớn, mọc thành chùm.

– Cam thảo dây: Cam thảo dây hay còn được gọi là dây chi chi, tương tư đằng. Loài cây thuộc thân leo, nhiều xơ và cành nhỏ. Lá cây có hình tựa lông chim, dài khoảng 1.5-2.4cm, phiến lá dài khoảng 0.5-2cm. Hoa cam thảo dây mọc thành chùm màu hồng ngọc, quả có kích thước nhỏ.

Phân bố của cây cam thảo

Phân bố của cây cam thảo

Cam thảo Nam và cam thảo dây là hai loại thảo dược phổ biến tại Việt Nam. Hai loại này phân bố chủ yếu ở các tỉnh trung du, miền núi phía Bắc, các vùng đồng bằng cùng nhiều tỉnh thành miền Nam. Một số tỉnh xuất hiện nhiều như Lạng Sơn, Thanh Hóa, Hưng Yên,…

Cam thảo Bắc có nguồn gốc từ Trung Quốc, là loại dược liệu phổ biến nhất trong đông Y. Loài thảo dược này di thực về Việt Nam nhiều năm trước và mọc hoang ở nhiều tỉnh thành phía Bắc. một số tỉnh như: Sơn La, Điện Biên, Hà Giang,… Những năm gần đây, nhu cầu cam thảo Bắc ngày càng tăng. Vì vậy, nhiều nơi đã nuôi cấy và phát triển loài dược liệu này.

Thu hái và bào chế cam thảo

Rễ và thân cây cam thảo là hai bộ phận được dùng nhiều làm dược liệu. Cam thảo có thể thu hái quanh năm, nhất là tháng 2 đến tháng 8. Bởi thời gian này cây mang nhiều dưỡng chất tốt cho sức khỏe.

Sau khi thu hái, cam thảo được chế biến theo nhiều cách khác nhau như:

– Phơi, sấy khô: Cây được rửa sạch, thái lát rồi phơi khô hoặc sấy khô.

– Tán bột: Cạo vỏ dược liệu rồi rửa sạch, cắt lát. Sau đó phơi, sấy khô rồi tán thành bột mịn để dùng.

– Tán mật: Tán mật là cách tẩm với mật theo tỷ lệ 1kg dược liệu với 200ml mật và 200ml nước. Đun sôi mật, nước rồi đổ cùng dược liệu, sao đều tay cho đến khi khô hoàn toàn.

Cam thảo cần được bảo quản trong lọ kín hoặc túi nilon. Để nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp hay không khí lọt vào. Ẩm mốc, côn trùng có thể ảnh hưởng đến dược tính của dược liệu.

Đặc tính dược liệu của cam thảo

Đặc tính dược liệu của cam thảo

Thành phần hóa học

Cây cam thảo chứa các thành phần hóa học như Glycyrrhizin, Neo-liquiritin, Isoliquiritigenin, Liquiritin Isoliquiritin, Licurazid Liquiritigenin

Tính vị của cam thảo

Cam thảo có tính bình, vị ngọt

Quy kinh cam thảo

Tác dụng vào kinh tỳ vị, tâm và phế. Cụ thể như sau: 

Theo ghi chép của Lôi Công Bào Chích Luận: Cam thảo có tác dụng vào kinh tâm 

Theo Thang Dịch Bản Thảo: Thuốc tác dụng vào kinh túc Thái âm, túc Thiếu âm Thận và Quyết âm Can  

Theo tài liệu ghi chép trong sách cổ Bản Thảo Kinh Giải: Cam thảo có tác dụng vào túc Thái âm và kinh thủ Thái âm Phế

Tác dụng dược lý của Cam thảo

Tác dụng dược lý của Cam thảo

Theo y học cổ truyền

– Cam thảo giúp kiên gân, thanh nhiệt, giải độc, nội lực và trưởng cơ nhục. 

– Hạ chí, ôn trung, lợi khí huyết, giải khát, thông minh mạch. 

– Chỉ khai, chỉ thống. 

– Ích tinh, định phách, an thần, thông cửu khiếu, lợi bách mạch. 

– Nhuận phế, hoãn cấp, dưỡng khí.

Theo y học hiện đại

Theo y học hiện đại, nhiều nghiên cứu cho thấy Cam thảo có tác dụng: 

– Giúp kháng khuẩn, điều trị viêm da và chống nhiễm trùng. 

– Hỗ trợ điều trị viêm nang lông, viêm mô tế bào da, chốc lở. 

– Kích thích hệ tiêu hóa, giúp hấp thụ dưỡng chất vào cơ thể tốt hơn, ăn ngon miệng hơn. 

– Giúp giảm đau do dạ dày, điều trị bệnh viêm loét dạ dày, chữa lành những vết loét nhanh chóng. 

– Giúp mát gan, giải độc, cải thiện chức năng gan và tham gia điều trị viêm gan do virus gây nên. 

– Có hiệu quả trong việc ngăn ngừa các bệnh lý về răng miệng, chữa sâu răng. 

– Điều trị bệnh viêm phế quản và các chứng bệnh như: ho khan, ho có đờm. 

– Giúp điều chỉnh cân bằng nồng độ hormone nội tiết tố trong cơ thể.

Cách dùng cam thảo và liều lượng 

Cách dùng cam thảo và liều lượng

Cách dùng: Cam thảo có rất nhiều cách sử dụng như: sắc thuốc uống, dùng cao lỏng, nhai trực tiếp hoặc sử dụng các sản phẩm có chứa vị cam thảo như: kẹo cam thảo, trà cam thảo. 

Liều dùng: Tùy thuộc vào tình trạng bệnh cần điều trị sẽ ứng với mức liều lượng sử dụng khác nhau. Tuy nhiên, người bệnh không nên dùng quá nhiều cam thảo trong một ngày. Lượng cam thảo quy định sử dụng trong ngày nên từ 4 – 80g/ ngày. Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), việc hấp thụ quá nhiều cam thảo có thể khiến nồng độ kali trong cơ thể giảm gây nên các vấn đề sức khỏe như: 

– Huyết áp cao 

– Suy tim sung huyết 

– Nhịp tim bất thường 

– Xuất hiện hội chứng co giật

Những bài thuốc điều trị bằng cam thảo 

Vườn Dược Liệu xin giới thiệu một số bài thuốc điều trị bằng cam thảo như: 

Bài thuốc trị viêm loét dạ dày

Sử dụng cao lỏng có chiết xuất từ cây cam thảo để thêm vào đồ uống và uống nóng. Mỗi ngày uống 4 lần, mỗi lần khoảng 15 ml. Điều trị bằng bài thuốc này liên tục trong 6 ngày sẽ giúp cải thiện bệnh viêm loét dạ dày đáng kể. 

Bài thuốc điều trị ho lao, ho lâu ngày 

Nướng cam thảo nướng sau đó tán thành bột. Mỗi lần dùng 4 gram bột hòa tan với nước ấm và uống. Ngày uống 3 – 4 lần sẽ đạt được kết quả điều trị như mong đợi. 

Bài thuốc trị trẻ em cấm khẩu 

Dùng 10 gam cam thảo sống sắc với 1 chén nước. Đến khi thuốc cạn còn 7 phân, thì để nguội cho bé uống. Sau đó, đợi cho bé nôn hết đàm nhớt ra thì nhỏ vào miệng bé ít sữa.

Bài thuốc chữa ngộ độc, mụn nhọt 

Dùng cao mềm cam thảo, mỗi ngày uống 1 – 2 thìa cà phê. Sử dụng vài ngày, giúp giải độc và giảm sưng ở mụn. 

Bài thuốc trị chứng khó thở, tâm phế suy nhược 

Sử dụng 12 gam cam thảo, 8 gam nhị sâm, 10 gram đương quy. Đem sấy khô những vị thuốc trên rồi tán thành bột và bảo quản nơi khô thoáng. Mỗi lần lấy 4 gram bột hòa tan với nước ấm rồi uống 3 – 4 lần/ngày. 

Bài thuốc chữa viêm họng 

Sử dụng 10 gam cam thảo sống hãm với nước sôi. Ngày uống 2 – 3 lần cho đến khi triệu chứng bệnh thuyên giảm. 

Bài thuốc điều trị viêm tắc tĩnh mạch 

Dùng 50 gram cam thảo tươi sắc với 3 bát nước cho đến khi cạn còn 1 bát. Chia thuốc làm 3 phần để uống trong ngày. Nên uống thuốc 15 – 20 phút trước bữa ăn.

Những lưu ý khi sử dụng cam thảo

Những lưu ý khi sử dụng cam thảo

Cam thảo là vị thuốc thảo dược quen thuộc trong Đông y. Tuy nhiên, khi sử dụng cam thảo để điều trị người dùng cần lưu ý một số điều sau:

– Cần phải sử dụng đúng và đủ liều lượng. Không sử dụng quá nhiều sẽ ảnh hưởng không tốt tới sức khỏe.

– Phụ nữ mang thai không được sử dụng cam thảo. Bởi trong cam thảo có chứa chất ảnh hưởng tới bộ não thai nhi đồng thời tăng nguy cơ sinh non.

– Trước khi sử dụng cam thảo hay bất kỳ loại thảo dược nào cần tham khảo ý kiến của chuyên gia, bác sĩ. Nhất là khi sử dụng cho phụ nữ có thai, phụ nữ đang cho con bú, trẻ em.

– Không dùng cam thảo cho người bị viêm cầu thận, cao huyết áp, táo bón…

– Khi sắc thuốc nên dùng ấm bằng sứ, gốm, thủy tinh để sắc. Không dùng những dụng cụ kim loại, ảnh hưởng tới dược tính của dược liệu.

– Cam thảo có thể tương tác với một số loại thuốc như: thuốc lợi tiểu, thuốc ngừa thai, thuốc hạ kali, thuốc làm loãng máu Coumadin…

Cam thảo là vị thuốc có nhiều tác dụng đối với sức khỏe. Hy vọng bài viết giúp bạn đọc có thêm nhiều kiến thức bổ ích. Mọi thông tin cần tư vấn, vui lòng liên hệ Vườn Dược Liệu để được hỗ trợ tốt nhất.

Xem thêm:

Tăng cân bằng bí đỏ – Hiệu quả nhanh chóng và cải thiện sức khỏe

This entry was posted in . Bookmark the permalink.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *